Każdy z nas miał przynajmniej kilka razy w życiu mierzone ciśnienie. W placówkach medycznych, podobnie jak i w warunkach domowych, najczęściej wykorzystuje się do tego ciśnieniomierz – urządzenie hydrostatyczne, które pozwala sprawdzić ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. Zastanawiasz się, jak działa ciśnieniomierz, jak czytać ciśnienie i jakich błędów należy unikać w trakcie pomiaru? Zachęcamy do przeczytania naszego poradnika, w którym odpowiadamy na te i wiele innych pytań.

Ciśnienie tętnicze – najważniejsze informacje

Zanim sprawdzimy dokładniej, jak działa ciśnieniomierz, warto najpierw dowiedzieć się odrobinę więcej o samym ciśnieniu tętniczym. Co to takiego? Najprościej mówiąc, to siła nacisku wywieranego przez krew napierającą na ściany naczyń krwionośnych. Najwyższe wartości można zaobserwować w okolicach serca, a najmniejsze w żyłach czy naczyniach włosowatych, które są od niego oddalone.

Ciśnienie tętnicze nie pozostaje jednakowe przez cały czas, a zamiast tego nieustannie się zmienia. Dzieje się to pod wpływem skurczu i rozkurczu serca. W trakcie jego pomiaru podaje się dwie wartości w milimetrach słupa rtęci, czyli mmHg – skurczowe i rozkurczowe.

  • Ciśnienie skurczowe (górne) dotyczy momentu, w którym serce jest w fazie skurczu i pompuje krem do aorty.
  • Ciśnienie rozkurczowe (dolne) jest zazwyczaj niższe, ponieważ dotyczy momentu, w którym serce jest w fazie rozkurczu i wypełnia się krwią.

Jakie jest prawidłowe ciśnienie? Wyniki badania powinny oscylować w graniach 12-129 mmHg (ciśnienie skurczowe) i 80-74 mmHg (ciśnienie rozkurczowe). Warto pamiętać, że na pomiar i wynik wpływają takie czynniki jak palenie czy spożycie napoju z kofeiną.

Jak działa ciśnieniomierz?

Wiesz już, czym jest ciśnienie. W takim razie – jak działa ciśnieniomierz? To praktyczne i zarazem podstawowe urządzenie w każdej placówce medycznej. Bardzo często można spotkać je również w domach, ponieważ obsługa sprzętu jest banalnie prosta, a sam ciśnieniomierz pozwala na szybkie i regularne kontrolowanie stanu zdrowia.

Ciśnieniomierz pozwala zmierzyć ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, a tym samym daje możliwość wykrycia ewentualnych problemów z nadciśnieniem. W niektórych modelach, które mogą pochwalić się bardziej zaawansowaną budową, można również sprawdzić, czy nie ma się arytmii serca.

Na rynku znajdziesz kilka typów ciśnieniomierzy. Pierwszy podział dotyczy miejsca, w którym wykonuje się pomiar. W tej kategorii wyróżniamy:

  • Ciśnieniomierze naramienne – najpopularniejsze urządzenia, które mogą jednocześnie pochwalić się największą precyzją w trakcie wykonywania pomiaru. Tego typu sprzęt ma dodatkowy panel elektroniczny, który ułatwia odczytanie wyniku. Nie brakuje też mechanizmu, który odpowiada za automatyczne pompowanie i rozluźnianie mankietu.
  • Ciśnieniomierze nadgarstkowe – kompaktowe urządzenia, które cieszą się dość sporą popularnością wśród osób, które często podróżują. Jak sama nazwa wskazuje, umieszcza się je na nadgarstku, a sam pomiar jest wykonywany metodą oscylometryczną.

Co więcej, do wyboru masz modele automatyczne, półautomatyczne i zegarowe. Jak działa ciśnieniomierz automatyczny? To funkcjonalne, wygodne i dokładne urządzenie, które występuje w wersji naramiennej i nadgarstkowej, o których wspominaliśmy powyżej. Sprzęt półautomatyczny wymaga manualnego pompowania mankietu, jednak za odczytanie wyniku odpowiada zamontowany w urządzeniu manometr. Z kolei ciśnieniomierz zegarowy to swego rodzaju klasyk w świecie sprzętów medycznych, a tym samym wymaga odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, aby móc z niego korzystać. Dlaczego? Ponieważ to osoba wykonująca pomiar jest odpowiedzialna za odczytanie wyników przy pomocy zegara i stetoskopu.

Jak mierzyć ciśnienie ciśnieniomierzem? Praktyczne wskazówki

Czas sprawdzić, jak mierzyć ciśnienie ciśnieniomierzem, aby mieć pewność, że uzyskane wyniki będą zgodne z rzeczywistym stanem zdrowia. Należy przede wszystkim pamiętać o tym, że:

  • ciśnienie mierzymy przed wypiciem kawy, jedzeniem i zażyciem leków oraz po 15-20 minutach odpoczynku;
  • badanie należy przeprowadzać w pozycji siedzącej, dbając o to, aby ręka pozostawała w stałej, nieruchomej pozycji;
  • lekarze rekomendują, aby wykonywać dwa pomiary (najlepiej z kilkuminutową przerwą pomiędzy każdym z nich);
  • w trakcie badania należy powstrzymać się od rozmów.

Jak mierzyć ciśnienie ciśnieniomierzem? Odpocznij, usiądź wygodnie i wyciągnij rękę niedominującą (u praworęcznych jest to lewa ręka, a u osób leworęcznych – prawa). Następnym krokiem jest założenie mankietu 2-3 cm nad dołem łokciowym i zapięcie go w taki sposób, aby nie był ani za luźny, ani za ciasny. Włącz urządzenie i rozpocznij pomiar, poczekaj, aż się zakończy i powtórz je po kilku minutach.

Jak czytać ciśnienie?

A jak czytać ciśnienie? Jak wspomnieliśmy już wcześniej, prawidłowa wartość pomiaru wynosi 120-129/80-84 mmHg. W przypadku uzyskania odrobinę wyższego wyniku mówimy o ciśnieniu wysokim prawidłowym. W momencie, gdy ciśnienie skurczowe przekroczy 140 mmHg, a skurczowe 90 mmHg – mówimy o łagodnym nadciśnieniu I stopnia. Wszelkie wartości powyżej 180/110 mmHg sygnalizują poważne problemy ze zdrowiem i są potwierdzeniem ciężkiego nadciśnienia III stopnia. Z kolei wszystkie wyniki pomiędzy I i III stopniem oznaczają nadciśnienie umiarkowane, czyli II stopnia.

Oczywiście, może również wyjść wynik poniżej 100 mmHg ciśnienia skurczowego i 60 mmHg rozkurczowego. W takiej sytuacji mówimy o niedociśnieniu. Jeżeli masz wątpliwości, czy dobrze odczytujesz wyniki, to dobrym pomysłem jest na przykład zakup ciśnieniomierza, który zasygnalizuje zbyt niskie albo wysokie ciśnienie.

Dlaczego ciśnieniomierz dopompowuje?

Zastanawiasz się, dlaczego ciśnieniomierz dopompowuje, czyli pompuje dwa razy? Jedną z najczęstszych przyczyn jest niewłaściwe dopasowanie mankietu, który jest zapięty za luźno. W takich sytuacjach urządzenie ponownie pompuje powietrze, aby zamknąć dopływ krwi (jest to niezbędne do przeprowadzenia badania). Czasami jest to również wynikiem zmęczenia i odwodnienia albo wyczerpanych baterii w sprzęcie.